سيد علاء الدين محمد گلستانه
203
منهج اليقين (شرح نامه امام صادق ع به شيعيان) (فارسى)
حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله و ائمّه عليهم السلام مىبستهاند و در اين زمانها شايع است كه بعد از عجز از اقامت دليل و اتمام حجّت ، مستند مىشوند به آن كه فلان و فلان - كه به صفت علم و صلاح ، اشتهار دارند - ، استماعِ غنا نمودهاند ، و از اين معنى غافلاند كه فعلِ كسى كه معصوم نباشد ، حجّت شرعى نمىشود . بسيارى از معروفينِ به فضل و صلاح را ديدهايم كه هر گاه به مقتضاى ميل طبع و متابعت شيطان مايل باشند ، به يكى از فسوق كه در حرمت آن ، كسى را شك نباشد ( مثل غيبت مؤمنين و اظهار عيوب يكديگر و امثال آن ) ، محافظتِ خود نمىكنند . و ظاهر است كه اين معنى ، باعث اباحتِ آن فسوق نمىشود . و غرض از تطويل در اين مقام ، آن بُوَد كه جمعى كه غرض ايشان ، تحصيل رضا و اجتناب از مساخط الهى بوده باشد ، بر دلايل اين مطلب و سخن طرفين ، اطّلاع يابند تا بعد از آن ، بدانچه در نظر بصيرت ايشان ، مطابق حق و صواب بوده باشد ، عمل نمايند و به اين سبب ، در سِلك اصحاب هدايت و ارباب عقل ، انتظام يابند ، چنانچه حق تعالى مىفرمايد : « الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولئِكَ الَّذِينَ هَداهُمُ اللَّهُ وَ أُولئِكَ هُمْ أُولُوا الْأَلْبابِ » ؛ « 1 » يعنى : آن جماعتى كه گوش به سخن مىاندازند و بعد از آن ، آنچه بهتر باشد از سخنان ، آن را متابعت و پيروى مىنمايند ، آنها طايفهاىاند كه خداى تعالى ، ايشان را هدايت فرموده ، و ايشان ، صاحبان عقلاند . [ بيست و ششم : پيمان شكنى ] بيست و ششم از جملهء كبائر - چنانچه از حديث عبد العظيم بن عبد اللَّه الحسنى ظاهر مىشود - ، نقضِ عهد است و حضرت امام جعفر صادق عليه السلام در حديث مذكور ، به اين آيه استدلال فرموده كه : « وَ الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثاقِهِ وَ يَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَ يُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ أُولئِكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَ لَهُمْ سُوءُ الدَّارِ » ؛ « 2 » يعنى : آنهايى كه مىشكنند عهد الهى را بعد از بستن پيمان او ، و قطع مىكنند آن چيزى را كه خداى تعالى ، امر فرموده كه وصل كنند ، و در روى زمينْ فساد مىكنند ، آن جماعت ، از براى ايشانْ لعنت ، يعنى دورى از رحمت ، مهيّاست و از براى ايشان است بدىِ جايگاه ، يعنى جهنّم كه بدترين خانههاست . و مراد از عهد در حديث ، يا عهدى است كه كسى با خداى تعالى بسته باشد به لفظ : « عَاهَدْتُ اللَّهَ » ، يا شامل نذر و يمين هم هست يا مراد ، بيعت با امام حقّ است يا هر عهدى كه كسى با ديگرى
--> ( 1 ) . زمر ، آيهء 18 . ( 2 ) . رعد ، آيهء 25 .